Mật ong dú hiện nay còn khan hiếm do ong dú chưa được nuôi nhiều để sản xuất thương mại. Dù mật ong dú được xem là dược liệu cao cấp nhưng đến nay ít người biết đến. Chủ yếu do ong dú đang được nuôi nhỏ lẻ và phân tán ở nhiều nơi, chưa có sản lượng. Chưa được khai thác và làm thương mại bài bản như mật Manuka (loại mật đắt đỏ nhất thế giới).
Mật ong dú hiện có bán nhỏ lẻ trên thị trường, nguồn cung chưa ổn định, thật giả khó biết. Mật ong dú THẬT chứa nhiều thành phần dinh dưỡng quý hiếm hơi khác so với mật ong thông thường. Những người đã sử dụng đều cảm nhận rõ giá trị của mật ong rú, chưa dùng thì khó tin. Về chất lượng thì mật ong rú được xem là “tinh hoa” nhất trong các loại mật ong tự nhiên. Loại mật này có nhiều hợp chất quý hiếm mà các loại mật ong khác không có hoặc rất ít.
Chất lượng mật ong dú phụ thuộc chính vào đa dạng nguồn hoa và các loại cây cho nhựa (propolis). Propolis (hay còn gọi là keo ong) là hợp chất chứa nhựa cây (50%), kết hợp với dịch tiết (enzyme) của ong (30%), tinh dầu (10%), phấn hoa (5%) và các hợp chất hữu cơ khác như flavonoid, axit phenolic. Ong dú dùng keo ong để trám kín tổ, kháng khuẩn và bảo vệ tổ ong. Keo ong có đặc tính kháng khuẩn, kháng virus, chống viêm, chống oxy hóa mạnh nhờ hàm lượng flavonoid cao.
Mật ong dú (để trong tổ) trên 3 năm được xem là “vua” của các loại mật ong. Người xưa từng xem mật ong rú là thuốc quý. Bằng chứng là lăng mộ của vua Ai Cập cổ đại (pharaoh) Tutankhamun (khai quật năm 1922). Người ta phát hiện nhiều bình chứa mật ong vẫn còn nguyên vẹn, không hỏng và không bị cô đặc.
Khi phân tích thủy phần các loại mật ong (nếu thấp để lâu sẽ không bị cô đặc), kết hợp các axit và enzyme kháng khuẩn (càng cao thì để lâu mật không bị hư hỏng), giới khoa học dự đoán đó là mật ong dú lâu năm, dựa vào thành phần các loại mật ong, bằng chứng thuyết phục nhất là không có cách tách thủy phần thủ công, mà công nghệ thời đó chắc chắn không có máy tách thủy phần như ngày nay.
Mật ong dú nên khai thác từ trên 1 năm tuổi, vì mật non thì các hợp chất quý chưa kịp hình thành. Cần phải để mật trong vật chứa hình trụ thêm 3 tháng (có “rumine” và nắp thoáng khí thật nhỏ). Sau đó lấy mật phần giữa đóng vào chai thủy tinh, không lấy phần dưới (để hạn chế cặn và tạp chất,…) và không lấy phần trên (phấn kết tủa) => Cách này sẽ giảm được thủy phần và phấn, giúp mật ong rú TINH CHẤT, không bị lên men, sủi bọt và hạn chế bị cô đặc qua thời gian.
Mật ong dú chủ yếu chứa đường tự nhiên (trehalulose, glucose, fructose), nhiều khoáng chất (kali, canxi, sắt, magie), nhiều dưỡng chất quý như enzyme, axit hữu cơ (axit gluconic, lactic, formic), vitamin (B, C, E), axit amin và các chất chống oxy hóa (flavonoid, polyphenol).
Mật ong dú có ưu điểm là ít đường năng lượng nhưng nhiều đường lợi khuẩn hơn các loại mật ong khác. Đường Oligosaccharide không bị tiêu hóa ở ruột non mà di chuyển đến ruột già, nuôi dưỡng lợi khuẩn, hỗ trợ hệ miễn dịch và không làm tăng đường huyết => Người ăn kiêng và bị tiểu đường vẫn dùng được.
Công dụng của mật ong dú là kháng khuẩn mạnh, chống oxy hóa, tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ tốt cho đường tiêu hóa.
Mình khuyên mọi người nên khai thác mật ong dú đúng cách là vậy (mật 1, 2 và 3 năm). Đừng khai thác mật non, thiếu tuổi vì các hợp chất quý chưa hình thành, mật loãng (thủy phần cao). Tham khảo bảng sau để biết thêm về giá trị của mật ong dú nhé!
Mật ong dú là mật ong đa hoa có nguồn gốc tự nhiên, cách “luyện” mật cũng rất khác biệt. Bởi vậy, mật ong rú có rất nhiều thành phần quý về giá trị dinh dưỡng và dược liệu, tốt cho sức khỏe, kháng khuẩn mạnh, giúp hồi phục và tăng sức đề kháng cho cơ thể, hỗ trợ điều trị nhiều bệnh (ho, viêm họng, hen suyễn, viêm xoang, viêm amidan, nhiệt miệng, bệnh đại tràng, đau bao tử, bệnh chàm, vảy nến, giảm tóc bạc và cận thị,…Đặc biệt keo ong dú chữa viêm xoang rất hiệu quả).
Tuy nhiên, do chưa có sản lượng nên chưa ai đăng ký thương hiệu, khó test thành phần, công dụng,… Lý do phải có vùng nuôi lớn mới có mật để test, vì nguồn thức ăn mỗi nơi khác nhau. Đó là lý do phải nuôi nhiều, vừa khai thác mật đa hoa ven rừng và trong nông nghiệp sạch.
Điều mình lo lắng là hiện nay ong dú rừng đang bị khai thác cạn kiệt, giống tốt hiếm dần. Nếu không có người bảo tồn đúng giống ong dú quý này thì sẽ nguy hại cho sinh thái rừng. Bởi vậy phải tranh thủ nuôi nhân đàn, sau đó… mang ong dú về rừng là công việc nên làm.
Rất mong mọi người hiểu: Tất cả các loài ong đều có ích cho hệ sinh thái. Ngoài thụ phấn cho cây, loài ong còn cạnh tranh nguồn thức ăn với sâu rầy có hại. Riêng ong dú không có ngòi đốt, thụ phấn tốt cho cây, cho rừng, mật giá trị cao, nên bảo tồn và phát triển mô hình nuôi ong dú là vậy.
Nuôi ong dú dễ làm vì chỉ cần có tổ giống, tận dụng mảng xanh ở vườn hay ven rừng. Chi phí thấp vì ong dú chỉ ăn đồ miễn phí trong thiên nhiên, tổ giống thì tự nhân đàn. Lợi nhuận cao vì không tốn công chăm, giá bán mật ong dú bao nhiêu cũng vẫn có lời. Đừng e ngại đầu ra, vì mật ong dú là sản phẩm sạch, còn khan hiếm và giá rất cao. Mật ong dú trong tổ lâu năm đang có giá từ 2 đến 6 triệu đồng/lít tùy theo tuổi mật.
Vì rằng: Nguồn phấn hoa, mật hoa và mật nách lá non trong thiên nhiên từ Đà Nẵng đến Cà Mau là vô tận, phong phú, bạt ngàn. Rất mong mọi người biết đến ong dú và tận dụng để biến những thứ bị “bỏ phí” này thành mật, thành tiền. Chẳng hạn như hoa dừa, hoa xoài hay hàng trăm loại hoa khác, tất cả đều là dược liệu hữu ích cho đời sống con người.
Đó là giải pháp để tận dụng nguồn phấn hoa, mật hoa và mật nách lá non trong thiên nhiên. Cũng để cạnh tranh nguồn thức ăn với sâu rầy, giúp giảm thuốc trừ sâu và bảo vệ môi trường.
Trang trại ong dú Tình Thân ở TP.HCM mời Quý Khách có dịp đến tham quan và tìm hiểu thêm. Ong dú không có ngòi đốt, an toàn, không tốn công chăm, mỗi năm chỉ tốn 1 ngày thu mật. Phù hợp nhân rộng để làm nông nghiệp sạch khi có nhiều tổ giống.
Vì đa phần chỉ nuôi đam mê giải trí để lấy mật dùng và bán tổ giống kiếm tiền. Ở Việt Nam chưa có ai nuôi số lượng lớn vài ngàn tổ để khai thác mật làm kinh tế. Đó là lý do mật ong dú là dược liệu có giá trị nhưng chưa phổ biến trên thị trường.
Hiện tổ giống đang còn phân tán và nhỏ lẻ ở nhiều nơi. Nhiều người đang tìm thu mua mật ong dú số lượng lớn nhưng không ai có. Ai đang có vốn có thể kết hợp với trang trại để nhân đàn tập trung số lượng lớn nhé! Nhiều tổ giống sẽ cho nhiều mật, dễ làm thương hiệu và đầu ra. Hướng đến mục tiêu triệu tổ để làm nông sản sạch và xuất khẩu sau này.
Mời mọi người tham khảo thêm:
Nuôi ong dú tận dụng nguồn hoa thu mật chất lượng cao, một cách làm NÔNG NGHIỆP SẠCH BỀN VỮNG. Mong nhiều người biết cách nuôi ong dú để cạnh tranh nguồn thức ăn với sâu rầy có hại. Là giải pháp cho nông nghiệp sạch, giảm thuốc BVTV để bảo vệ sức khỏe, sinh thái và môi trường. Loài ong này hiền, không ngòi đốt, nuôi ở chỗ mình nhưng ăn được… trong 250 ha “bên hàng xóm”. Còn nhiều điều thú vị, ai cần tìm hiểu về ong dú, xem thêm ở bài viết: Nuôi ong dú. Bài viết như một “Tài liệu nuôi ong dú” đầy đủ cho mọi người.
Nguyễn Thanh Bình. Zalo 0908.125252
Xem thêm: Kỹ thuật nhân đàn ong dú