Kỹ thuật nhân đàn ong dú rất đơn giản, chỉ cần nuôi nhiều để tránh rủi ro bị đồng huyết. Ít người biết rằng, nuôi ít và nhân đàn sai như hiện nay là nguyên nhân suy thoái nguồn gen.
Hiện nay đa phần nuôi ít, nhân đàn kiểu “2 lũy thừa” liên tục, bị đồng huyết và cận huyết. Nuôi ít sẽ thiếu ong đực, vừa rủi ro suy thoái giống, kém năng suất, vừa không có nhiều mật.
Đừng nuôi ong dú nhỏ lẻ theo phong trào, hãy nhân đàn đúng cách để bảo vệ nguồn gen giống tốt, đừng mua bán nhân nuôi theo kiểu tổn hại sinh thái rừng.
Đừng nuôi ít vì sẽ thiếu ong đực, nên hạn chế rủi ro ong chúa tơ “gặp đực cùng dòng”. Nên chọn đúng giống tốt, nuôi nhiều, chỉ nhân đàn tối đa 20% số lượng tổ giống. Còn lại 80% số lượng tổ giống để khai thác mật và hỗ trợ việc nhân đàn. Vì càng có nhiều ong đực thì càng hạn chế bị đồng huyết và cận huyết. Cách này vừa có mật số lượng lớn để làm thương mại, vừa bảo tồn được nguồn giống tốt.
Hãy nhân đàn đúng cách để bảo tồn giống tốt, vừa làm kinh tế vừa bảo vệ sinh thái rừng. Quan trọng là: Đừng lạm dụng cưa chẻ tổ vì rủi ro mất ong chúa sẽ mất nguồn gen tốt.
Đó là lý do mình mở trang trại ong dú chỉ để tập trung nghiên cứu kỹ thuật nhân đàn. Mong bảo tồn nguồn giống và sớm nhân rộng mô hình nuôi ong dú làm kinh tế cho mọi người.
Kỹ thuật nhân đàn ong dú – Môi trường sống, phân loài và vòng đời ong dú:
Ong dú sống ở đâu? Ong dú thích sống trong gốc cây ngoài tự nhiên, hoặc trong cột nhà hay trụ điện rỗng. Chúng thích ấm áp và năng động khi trời nắng, ít hoạt động hơn khi lạnh hay nhiều mây, luôn về tổ trước khi mưa hoặc khi gần tối và chỉ ở trong tổ vào ban đêm.
Ong dú có mấy loại? Phân loại ong dú trên toàn thế giới thì có hơn 500 loài ong dú thuộc 40 giống, phân bổ chủ yếu ở châu Phi, châu Úc, Đông Nam Á và một số vùng của châu Mỹ, riêng ở Việt Nam thì có các dòng ong dú phổ biến là ong dú bụng vàng (còn gọi là ong dú furva), ong dú keo đen, ong dú keo nâu, ong dú bánh tầng con nhỏ và ong dú bánh tầng con lớn (đặc điểm ong dú bánh tầng là loại có màu đen và trong tổ có nhiều keo đen dạng lưới), đó cũng là cách phân biệt các loại ong dú ở Việt Nam.
Ong dú sống được bao lâu? Vòng đời ong dú như thế nào? Vòng đời của ong dú bắt đầu từ trứng có ấu trùng do ong chúa đẻ. Bình quân trứng (ong thợ) sẽ nở trong vòng 50 ngày. Riêng trứng chúa ong dú nở chậm hơn, trong vòng 60 đến 70 ngày.
Ong dú chúa sống được bao lâu? Trung bình ong chúa ong dú sống được từ 2 đến 3 năm, ong thợ sống được 60 ngày từ khi nở.
Kỹ thuật nhân đàn ong dú – Cách ong chúa sinh sản và quản lý tổ:
Ong chúa giao phối với một ong đực từ một đàn ong khác và lưu trữ tất cả tinh trùng để thụ tinh cho trứng trong suốt cuộc đời. Những trứng được thụ tinh khi đẻ ra sẽ phát triển thành ấu trùng ong thợ (lưỡng bội, 2n), còn những trứng không được thụ tinh khi đẻ ra sẽ phát triển thành ấu trùng ong đực (đơn bội, 1n).
Ong thợ là giống cái phát triển từ ấu trùng nở ra từ trứng đã thụ tinh của ong chúa. Ong thợ trưởng thành sẽ đảm nhiệm hầu hết các công việc của tổ như tìm kiếm thức ăn, xây tổ, làm mật, dọn dẹp tổ, phòng thủ và cho ấu trùng ăn,… Ngược lại, ong đực phát triển từ ấu trùng nở ra từ trứng không được thụ tinh của ong chúa. Ong đực chỉ có nhiệm vụ giao phối với một ong chúa tơ duy nhất của một đàn ong khác.
Ong chúa quản lý tổ bằng cách nào? Ong chúa thường tiết các pheromone khác nhau để giao tiếp và kiểm soát các hành vi của đàn ong. Trong đó có một loại pheromone ức chế khả năng sinh sản của tất cả các ong thợ trong tổ.
Thức ăn:
Thức ăn của ong dú gồm 5 thành phần: Phấn hoa, mật hoa, mật nách lá, nhựa cây và nước.
Ong dú có ăn đường không? Đặc tính ong dú là không ăn đường hay các loại thức ăn nhân tạo như ong mật. Đặc tính này giữa ong ruồi và ong dú khá giống nhau. Riêng đặc tính của ong dú khác với ong ruồi là dễ thuần hóa và không bao giờ bỏ tổ.
Ong dú thích hoa gì? Ong dú thích hầu hết các loại hoa có trong thiên nhiên và trong nông nghiệp vườn rừng. Thức ăn là phấn hoa, mật hoa và mật nách lá non của hầu hết các loại cây quanh tổ. Vì vậy khi nuôi chỉ cần có mảng xanh hay nhiều cây có hoa và phấn là tốt nhất.
Ong dú kiếm ăn bao xa? Ong dú kiếm ăn chủ yếu trong phạm vi bán kính 300m tính từ tổ (khoảng 30 hecta), tuy nhiên nếu thiếu nguồn thức ăn thì chúng bay đi kiếm ăn tối đa trong bán kính 900m quanh khu vực tổ (khoảng 250 hecta).
Kỹ thuật nhân đàn ong dú – Cách chọn thùng nuôi và tổ giống:
Trên thị trường hiện nay, hầu hết đang bán thùng nuôi ong dú kiểu thùng ngang một tầng. Trong khi tiêu chuẩn kỹ thuật nuôi ong dú lấy mật của nhiều nước yêu cầu phải sử dụng thùng kế nhiều tầng, ở Việt Nam có loại thùng nuôi ong dú 3 tầng nhưng chủ yếu để chia đàn chứ không phải để chuyên làm ong dú mật.
Chọn giống: Nên chọn giống ong dú dễ nuôi, năng suất và dễ nhân đàn. Ở khu vực phía nam từ Đà Nẵng trở vào nên chọn giống ong dú Lisotrigona Furva. Giống này còn có tên gọi là “ong dú phổ thông bụng vàng” hay “ong dú keo vàng”. Đây là loại ong dú cho mật có màu vàng nâu đẹp, mật thơm và năng suất nhất.
Mua ong dú giống ở đâu cũng nên chọn nơi cung cấp có hướng dẫn nuôi và cách nhân đàn. Hiện giá bán thùng giống ong dú Furva bụng vàng khoảng 1,5 đến 2 triệu/tổ. Nên chọn giống phù hợp khí hậu, kích thước thùng chuẩn, tổ ong khỏe, có ong chúa đang sinh sản. Đặc biệt tổ phải đủ mạnh, đông quân, nhiều trứng nhằm đảm bảo duy trì đàn để nuôi thành công.
Trường hợp:
[1] Nếu ĐÃ CÓ TRANG TRẠI VÀ VÙNG NUÔI: Chỉ cần đặt mua tổ giống. Trang trại sẽ hỗ trợ kỹ thuật, SXKD và đầu ra.
[2] Nếu KHÔNG CÓ VÙNG NUÔI AN TOÀN: Có thể hợp tác nuôi tại trang trại Ong Dú Tình Thân.
Nuôi ong dú số lượng lớn thì thời gian hoàn vốn trong 1 đến 2 năm. Có thể rút ngắn thời gian hoàn vốn bằng cách bán mật và bán tổ sau khi nhân thêm đàn. Lợi nhuận bình quân trên 200%/năm, càng về sau lãi càng lớn hơn.
Kỹ thuật nhân đàn ong dú: Cách phân bổ tỷ lệ nhân đàn và khai thác mật:
Lấy 20% số tổ đang có để nhân đàn, 80% số tổ còn lại để khai thác mật. Chia tỷ lệ khai thác mật theo loại 1 năm, 2 năm và 3 năm/lần. Riêng mật ong dú loại 3 năm đang có giá 6 triệu đồng/lít. Đây là một sản phẩm “dược liệu” cực kỳ tốt và quý hiếm. Có thể sử dụng làm “Quốc bảo” để xuất khẩu thu kim ngạch tỷ đô cho Việt Nam sau này.
Anh chị em đang có “địa lợi” đừng bỏ qua nhé! Chỉ cần có mảng xanh không có thuốc BVTV là nuôi được. Chẳng hạn gần rừng tự nhiên hay rừng trồng, rừng cao su, keo tràm, vườn dừa, đồng sen,… Thậm chí nếu mọi người đang ở gần công viên hay mảng xanh trong phố cũng được. Bởi ong dú nhỏ, ăn ít, không chích đốt nên an toàn với con người, vật nuôi và môi trường.
Hiện trang trại ong dú Tình Thân đang cần hợp tác với người dân hay đơn vị đang có vùng nuôi không thuốc BVTV. Mục đích chuyển giao kỹ thuật để nuôi nhiều, hướng đến sản lượng xuất khẩu mật ong dú sau này.
HÃY HỢP TÁC – KẾT NỐI VÀ CHIA SẺ:
Rất nhiều người đang có vùng nuôi cần mở trại nhưng thiếu vốn, ngược lại cũng có nhiều người có vốn đang cần tìm kênh đầu tư hiệu quả, đó là hình thức liên kết hợp tác ĐẦU TƯ SXKD cùng chia lợi nhuận, “1 vốn 4 lời”. Tức 1 năm hoàn vốn, 4 năm thu lợi nhuận. Nhận về Vốn + Lãi = 25%/vốn/quý liên tục trong 5 năm. Phù hợp với những người đang có vốn nhàn rỗi, tiền tiết kiệm hay kênh đầu tư chưa hiệu quả.
Tại sao đến nay mật ong dú chưa phổ biến trên thị trường trong nước và chưa có nhiều để xuất khẩu?
Vì đa phần chỉ nuôi đam mê giải trí để lấy mật dùng và bán tổ giống kiếm tiền. Ở Việt Nam chưa có ai nuôi số lượng lớn vài ngàn tổ để khai thác mật làm kinh tế. Đó là lý do mật ong dú là dược liệu có giá trị nhưng chưa phổ biến trên thị trường.
Hiện tổ giống đang còn phân tán và nhỏ lẻ ở nhiều nơi. Nhiều người đang tìm thu mua mật ong dú số lượng lớn nhưng không ai có. Ai đang có vốn có thể kết hợp với trang trại để nhân đàn tập trung số lượng lớn nhé! Nhiều tổ giống sẽ cho nhiều mật, dễ làm thương hiệu và đầu ra. Hướng đến mục tiêu triệu tổ để làm nông sản sạch và xuất khẩu sau này.
Mời mọi người tham khảo: Nuôi ong dú tận dụng nguồn hoa thu mật chất lượng cao, một cách làm NÔNG NGHIỆP SẠCH BỀN VỮNG. Mong nhiều người biết cách nuôi ong dú để cạnh tranh nguồn thức ăn với sâu rầy có hại. Là giải pháp cho nông nghiệp sạch, giảm thuốc BVTV để bảo vệ sức khỏe, sinh thái và môi trường. Loài ong này hiền, không ngòi đốt, nuôi ở chỗ mình nhưng ăn được… trong 250 ha “bên hàng xóm”. Còn nhiều điều thú vị, ai cần tìm hiểu về ong dú, xem thêm ở bài viết: Nuôi ong dú. Bài viết như một “Tài liệu nuôi ong dú” đầy đủ cho mọi người.
Trang trại Ong Dú Tình Thân có diện tích 3ha trong vùng nuôi an toàn 300ha ở Bình Chánh, TP.HCM, mời anh chị em tham quan tìm hiểu thêm, rất hân hạnh đón tiếp mọi người.
Nguyễn Thanh Bình – 0908.125252
https://ongdutinhthan.blogspot.com/2021/01/nuoiongdu.html
Xem thêm: Mô hình nuôi ong dú
