Mật ong dú là dược liệu có giá rất cao nhưng đến nay vẫn còn khan hiếm, vì sao? Vì nguồn giống còn phân tán nhỏ lẻ ở nhiều nơi, những người nuôi ít thì rất khó nhân đàn. Trong khi giá tổ giống quá cao, đa phần nuôi ít để thử nghiệm, chưa mạnh dạn đầu tư vốn. Ít tổ thì ít mật, chỉ đủ dùng, bán nhỏ lẻ, rồi truyền miệng mà chưa có giấy tờ gì. Khi chưa có sản lượng và không đăng ký thương hiệu thì rất khó bán. Với chi phí sản xuất thấp, không ngại tồn kho, càng để lâu (trong tổ) thì mật càng chất lượng. Nếu giá cao hay thấp thì cũng không đáng ngại, hãy làm ra sản phẩm TỐT và SẠCH trước đã, có sản lượng đủ nhiều thì sẽ không thiếu cách bán hàng.

Giả sử khi Bộ Y Tế công bố về công dụng của mật ong dú thì điều gì xảy ra? Lúc đó người tiêu dùng sẽ tranh mua, rồi người nuôi sẽ chạy đua nhân đàn, khai thác mật,… Hãy tranh thủ nuôi nhân đàn để hạn chế việc mang ong dú từ rừng ra mọi người nhé!

Rất mong mọi người hiểu: Tất cả các loài ong đều có ích cho hệ sinh thái. Ngoài thụ phấn cho cây, loài ong còn cạnh tranh nguồn thức ăn với sâu rầy có hại. Với các loài ong lớn và có ngòi đốt hay có nọc độc thì không an toàn với con người. Riêng ong dú không có ngòi đốt, thụ phấn tốt mà không phá hoại hoa màu, mật giá trị cao. Đó là lý do mọi người nên tìm hiểu về mô hình nuôi ong dú lấy mật làm kinh tế.

Ở góc độ kinh tế, một lời khuyên chân thành với mọi người:

Dù các bạn là ai thì cũng phải dùng SỨC KHỎE, KỸ NĂNG & THỜI GIAN để lao động kiếm tiền. Mà sức khỏe và thời gian luôn HỮU HẠN nên hãy tận dụng thêm nguồn lực để hỗ trợ mình. Hữu hạn bởi mỗi ngày chúng ta chỉ làm tương đương 8 tiếng và không thể nhân 2. Nếu không có thu nhập thụ động hay nguồn khác thì lương cao bao nhiêu cũng rất khó… “làm giàu”.

Số ít làm chủ doanh nghiệp thì rất nhiều thứ phải lo toan và không phải ai cũng thành công. Với nhiều công ty nhỏ thì riêng khoản trả lương cho nhân viên 13 tháng/năm thôi cũng đã… “nặng đầu”.

Nuôi ong dú giống như đang làm chủ doanh nghiệp với hàng trăm ngàn công nhân không cần lương, thưởng. Đó là lý do mình khuyên mọi người cứ nuôi nhiều ong dú để tận dụng nguồn hoa làm giàu.

Hãy nhân đàn ong dú để có hàng triệu tổ, mỗi năm thu hàng triệu lít mật để có nhiều tỷ đô mà không phải làm gì. Bởi nguồn thức ăn cho ong dú là phấn hoa, mật hoa và mật nách lá quanh ta luôn miễn phí. Đừng ngại không đủ nguồn, vì cây nông nghiệp hay trong thiên nhiên từ Đà Nẵng đến Cà Mau nhiều lắm.

=> Nuôi ong dú chỉ cần có nhiều tổ giống:

Mọi người đừng lo lắng về chỗ đặt tổ, nếu không có chỗ thì có thể thuê đặt ở nhà dân ven rừng hoặc trong vùng trồng nông sản sạch. Bình quân tốc độ nhân đàn sẽ tăng 320%/năm, đảm bảo gia tăng tài sản vốn và gia tăng nguồn thu nhập bền vững cho mọi người. Mức tăng này chắc chắn cao hơn lãi tiết kiệm hay nhiều hình thức đầu tư sinh lời khác.

Nếu đang có 6 tỷ hay 600tr (có hoặc không có vùng nuôi), mọi người nên liên hệ để bắt đầu:

Trường hợp [1] (có 6 tỷ): Trang trại giúp mua gom tổ giống, 20% nhân đàn, 80% khai thác mật (Có hỗ trợ kỹ thuật, SXKD) => Trong 01 năm độc chiếm thị trường, sau 03 năm có triệu USD.

Trường hợp [2] (có 600tr): Trang trại giúp mua gom tổ giống và nhân đàn để giao mỗi quý 250 tổ, (Có hỗ trợ kỹ thuật, SXKD) => Trong 01 năm có 1.000 tổ, sau 03 năm có 10 tỷ VND.

Chia sẻ thêm với mọi người về giá trị của mật ong dú:

Nuôi ong dú dễ làm vì chỉ cần có tổ giống, tận dụng mảng xanh ở vườn hay ven rừng. Chi phí thấp vì ong dú chỉ ăn đồ miễn phí trong thiên nhiên, tổ giống thì tự nhân đàn. Lợi nhuận cao vì chi phí đầu vào gần như không có, giá mật bao nhiêu cũng vẫn có lời. Đừng e ngại đầu ra, vì mật ong dú là sản phẩm sạch, còn khan hiếm và giá rất cao. Mật ong dú trong tổ lâu năm đang có giá từ 2 đến 6 triệu đồng/lít tùy theo tuổi mật.

Vì rằng: Nguồn phấn hoa, mật hoa và mật nách lá non trong thiên nhiên từ Đà Nẵng đến Cà Mau là vô tận, phong phú, bạt ngàn. Rất mong mọi người biết đến ong dú và tận dụng để biến những thứ bị “bỏ phí” này thành mật, thành tiền. Chẳng hạn như hoa dừa, hoa xoài hay hàng trăm loại hoa khác, tất cả đều là dược liệu hữu ích cho đời sống con người.

Đó là giải pháp để tận dụng nguồn phấn hoa, mật hoa và mật nách lá non trong thiên nhiên, cũng để cạnh tranh nguồn thức ăn với sâu rầy có hại, giúp làm nông sản sạch, giảm thuốc trừ sâu và bảo vệ môi trường. Trang trại ong dú Tình Thân ở TP.HCM mời Quý Khách có dịp đến tham quan và tìm hiểu thêm: Ong dú không có ngòi đốt nên an toàn, không tốn công chăm, mỗi năm chỉ tốn 1 ngày thu mật, phù hợp nhân rộng cho nông dân làm nông nghiệp sạch khi có nhiều tổ giống.

Điều kiện để nuôi ong dú làm kinh tế:

[1] Có vốn mua tổ giống số lượng lớn (để có giá rẻ và dễ nhân đàn, không bị đồng huyết và cận huyết, được chuyển giao kỹ thuật mỗi tổ nhân thành 12 tổ/năm).

[2] Có vùng nuôi an toàn, không thuốc BVTV (nếu chưa có thì trang trại cho mượn chỗ nuôi miễn phí, trang trại Ong Dú Tình Thân đang có 3 hecta trong vùng nuôi an toàn 300 ha ở TP.HCM).

Ong dú có thể nuôi gần những nơi có mảng xanh trong phố (số lượng ít) hoặc ở ven vườn rừng (với số lượng nhiều), phù hợp làm kinh tế hiệu quả cho nông dân hay những nhà đầu tư có vốn. Rất mong mọi người quan tâm và liên hệ khi có nhu cầu. Quý khách cần tìm hiểu về ong dú có thể tham khảo thêm ở website hoặc liên hệ: Nguyễn Thanh Bình – Zalo 0908.125252.

Ong dú không ăn đường, không châm chích phá hoại và không phải di chuyển đàn như nuôi ong mật. Có thể đầu tư nuôi tại nhà, ở trang trại, trong vùng trồng nông sản sạch, những nơi có mảng xanh hoặc ven vườn rừng. Trang trại hướng dẫn kỹ thuật nuôi và nhân đàn miễn phí, dễ làm, ai cũng nuôi được, phù hợp làm kinh tế để tăng thu nhập cho mọi người.

Mua tổ giống để nuôi làm kinh tế nên bắt đầu như sau:

Quý khách ở gần TP.HCM có thể tham quan trang trại để được tư vấn về cách nuôi và kỹ thuật nhân đàn, những ai ở xa chưa có dịp ghé xem thì liên hệ qua Zalo 0908.125252.

Gói 1: Đặt mua 100 tổ giao ngay (200 triệu), trang trại sẽ cung cấp tổ giống loại tốt và năng suất, vận chuyển và lắp đặt hoàn chỉnh tại chỗ cho khách hàng, hướng dẫn kỹ thuật nuôi và khai thác mật (không nhân đàn).

Gói 2: Đặt mua 1.000 tổ nhân đàn (600 triệu), trang trại sẽ thu mua tổ giống trên thị trường về nuôi nhân đàn, định kỳ mỗi quý (3 tháng) sẽ cung cấp 25% số lượng tổ giống (250 tổ), có hướng dẫn kỹ thuật chi tiết để khách hàng tự nhân đàn, lấy 20% số tổ giống nhân tỷ lệ X12/năm, 80% còn lại để bổ sung cho việc nhân đàn và để khai thác mật, tức số lượng tổ giống sẽ tăng dần đều 320%/năm. Với người có vốn thì gói 2 có thể làm nhiều hơn để có số lượng lớn và giá rẻ (Giảm dần từ 600.000đ đến 350.000đ/tổ).

Nuôi ít thì tăng thu nhập, nuôi nhiều thì không chỉ làm giàu, vì sao?

Vì nuôi ít là tận dụng nguồn thức ăn từ mảng xanh quanh nơi ở, vườn nhà hay trang trại. Còn nuôi nhiều để làm nông sản sạch, tận dụng mảng xanh bất kỳ trong nông lâm nghiệp vườn rừng.

Đừng ngại không có đủ tổ giống, vấn đề phải có ai đó đủ TÂM – TẦM – LỰC để nhân đàn. Riêng tổng diện tích dừa cả nước hiện có khoảng 200.000 hecta, mỗi hecta dừa có thể nuôi 1.000 tổ. Nghĩa là tận dụng hoa dừa cũng thu được 10 tỷ USD, nếu tính giá mật ong dú 50 USD/lít. Vậy hàng trăm nghìn hecta nông sản sạch hay hàng triệu hecta mảng xanh vườn rừng sẽ có bao nhiêu? Nhiều lắm, chỉ tính 1 triệu hecta thôi thì sẽ có 50 tỷ USD, tức hơn 1 triệu tỷ VND.

Đừng ngại không có đủ chỗ đặt tổ, đừng ngại chỗ mình không có đủ mảng xanh hay vườn rừng. Vì 100m2 đã dư đặt 1.000 tổ, nếu không có thì hãy thuê đặt ở nhà dân ven vườn rừng. Có thể ký gởi hay hợp tác với người nông dân làm nông sản sạch, sẽ lợi ích trăm bề.

Với nông nghiệp, nuôi ong dú để thụ phấn cho hoa, cạnh tranh nguồn thức ăn với sâu rầy có hại, giảm phun xịt thuốc BVTV độc hại với cây trồng, đó là cách làm và chứng minh vùng trồng nông sản sạch, tạo niềm tin tiêu dùng và tăng sức mua nông sản cho thị trường, vừa tạo sinh kế cho người nông dân, vừa tăng sức khỏe cho cộng đồng và góp phần bảo vệ sinh thái và môi trường.

Đó là lợi ích rất tiềm năng của nghề nuôi khai thác mật ong dú:

Vì mỗi hecta có mảng xanh sẽ nuôi được 1.000 tổ ong dú, mỗi tổ bình quân thu 1 lít/năm. Nếu so sánh với kim ngạch xuất khẩu sầu riêng sẽ thấy tiềm năng của ong dú là rất lớn. Trong khi nuôi ong dú không tốn gì, bởi tổ giống tự nhân và nguồn thức ăn thì miễn phí.

Nuôi ong dú là ngành đang rất cần NGƯỜI TIÊN PHONG, cần có FARM KIỂU MẪU làm “đầu kéo” đủ lực để tận dụng nguồn phấn hoa, mật hoa và mật nách lá non trong lâm nghiệp vườn rừng. Dẫu biết, đa số đều thích hợp tác với những gì có sẵn, chứ ít ai muốn làm người tiên phong hay bạn đồng hành, riêng với ong dú thì cơ hội sẽ khó hơn với người đến sau, vì nguồn giống ong dú rừng đã dần cạn kiệt.

Dẫu bây giờ chưa phải lúc để nói về dự án tỷ USD, nhưng mình đã vạch sẵn lộ trình triệu USD trong 5 năm cho những người đang có vốn tầm một tỷ VNĐ.

NUÔI ONG DÚ KHÔNG CHỈ LÀM KINH TẾ, VÌ DƯ ĐỊA LỚN VÀ TIỀM NĂNG CHO NGÀNH NÔNG NGHIỆP SẠCH:

Nuôi ong dú tận dụng nguồn hoa KHAI THÁC MẬT để làm kinh tế chủ lực, có thể nhân đàn mỗi tổ thành 12 tổ/năm, vừa gia tăng nguồn vốn vừa có lợi nhuận cao, đó là cách “lấy hoa bỏ trái” để có NÔNG SẢN SẠCH tiêu dùng, bán rẻ, biếu tặng hay ship miễn phí cho mọi người.

Bởi vì:

Chỉ có ong dú (không ngòi đốt) mới làm được mô hình này. Vì ong dú rất khác biệt so với các loài ong mật hay với các loại vật nuôi thông thường. Mật ong dú lâu năm đang có giá từ 2 đến 6 triệu đồng/lít (tùy theo tuổi mật). Nghe thật khó tin vì còn khan hiếm và rất ít người biết đến, chưa từng thấy hay trải nghiệm.

Mật ong dú (Stingless bee honey) chủ yếu chứa đường tự nhiên (glucose, fructose, trehalulose). Còn có các dưỡng chất quý như enzyme, axit hữu cơ (axit gluconic, lactic, formic), vitamin (B, C, E). Có nhiều khoáng chất (kali, canxi, sắt, magie), axit amin và chất chống oxy hóa (flavonoid, polyphenol). Nhờ vậy mật ong dú rất tốt và có giá cao hơn mật ong khác (kể cả mật ong rừng).

Cách làm:

Mỗi tổ ong dú sẽ nhân đàn thành 12 tổ/năm. Khi có nhiều tổ giống sẽ cung cấp cho bà con nông dân tận dụng nguồn hoa thu mật. Hướng đến kinh tế xanh bền vững và tạo cơ hội xuất khẩu thu nhiều tỷ USD cho nước nhà. Là giải pháp tăng vùng trồng nông nghiệp sạch. Tăng sức mua và tạo niềm tin tiêu dùng cho nông sản sạch. Giúp ích rất nhiều cho xã hội, cộng đồng.

Lưu ý: Vì điều kiện khí hậu, nhiều nước Châu Âu hay Trung Quốc dù rất muốn nuôi ong dú nhưng họ không thể làm được, trong khi nhu cầu sử dụng mật ong trong ẩm thực hay Y tế của họ là rất lớn.

Nguồn vốn thực hiện: Từ 600 triệu đồng (Để mua 1.000 tổ, trang trại sẽ giúp Quý Khách mua tổ gốc về nhân đàn).

Vốn có thể vay: Mô hình có thể sử dụng vốn vay với lãi suất không quá 50%/năm (Khi nhân đàn và khai thác mật sẽ cho lợi nhuận khoảng trên 300%/năm, trang trại sẽ hướng dẫn cách làm chi tiết cụ thể). Thời gian sử dụng vốn chỉ trong 01 năm (Vì sau 01 năm đã có đủ vốn từ đầu ra của mật và tổ giống).

=> Rất mong mọi người có vốn nhàn rỗi hay vốn vay ngân hàng nên quan tâm.

Nuôi số lượng lớn làm kinh tế cần có vùng nuôi an toàn và vốn mua tổ giống, trường hợp: [1] Nếu ĐÃ CÓ VÙNG NUÔI: Chỉ cần đặt mua tổ giống, hoặc [2] Nếu KHÔNG CÓ VÙNG NUÔI AN TOÀN, có thể hợp tác nuôi tại trang trại Ong Dú Tình Thân ở Bình Chánh, TP.HCM, trang trại sẽ hỗ trợ kỹ thuật, SXKD và đầu ra.

Vui lòng liên hệ: Nguyễn Thanh Bình.  Zalo 0908125252​

Website ong dú Tình Thân cung cấp thông tin để khuyến khích nghề nuôi ong dú cho mọi người. Tập trung vào tầm quan trọng phát triển kinh tế cho người nuôi ong, nông dân và nhà đầu tư. Hướng đến nông nghiệp sạch, giảm thuốc BVTV, bảo vệ sức khỏe và bảo vệ môi trường cho cộng đồng.

Đặc biệt:

Thường mỗi tháng mình dành khoảng một tuần để đi khảo sát vùng nuôi và tư vấn về ong dú. Cũng là cách hướng dẫn mô hình nuôi ong dú làm kinh tế trực tiếp cho bà con nông dân. Những ai từ Đà Nẵng đến Cà Mau nếu cần tư vấn thì đăng ký hẹn gặp để café nhé! Tiện đường mình sẽ ghé qua khảo sát và sẵn sàng chia sẻ kỹ thuật miễn phí cho mọi người.

Trên xe luôn có sẵn vài tổ để mọi người tận mắt thấy đặc điểm của ong dú và mật ong dú có vị gì, giải thích về kích thước thùng ong dú, cách nuôi ong dú lấy mật, kỹ thuật chia đàn, cách làm thùng nuôi ong dú để khai thác mật đơn giản cho mọi người.

Có thể tham khảo thêm ở nhóm Zalo NUÔI ONG DÚ BỀN VỮNG, hoặc bài viết Facebook Bình Long Đại Cát trên những hội nuôi ong dú, hữu duyên sẽ gặp, Zalo 0908.125252.

Nhóm dành cho những người muốn NUÔI ONG DÚ LÀM KINH TẾ nhưng còn thiếu vốn.

Nếu đang có 60tr hay 6tr (và không có vùng nuôi), mọi người nên liên hệ vào nhóm Zalo để bắt đầu:

Trường hợp [1] (có 60tr): Trang trại giúp kết nối để có đủ 10 người sẽ tiến hành. Sau đó mua gom tổ giống và nuôi nhân đàn, phụ trách toàn bộ kỹ thuật, SXKD => Trong 01 năm có 1.000 tổ, sau 03 năm có 10 tỷ VND, tức mỗi người có 01 tỷ VND.

Trường hợp [2] (có 6tr): Trang trại giúp kết nối để có đủ 100 người sẽ tiến hành. Sau đó mua gom tổ giống và nuôi nhân đàn, phụ trách toàn bộ kỹ thuật, SXKD => Trong 01 năm có 1.000 tổ, sau 03 năm có 10 tỷ VND, tức mỗi người có 100tr VND.

Hình thức mở, nhanh chậm hay nhiều ít đều do mỗi người. Tất cả đều có thể mua thêm hay chuyển nhượng tổ giống với trang trại hoặc giữa các thành viên. Mọi người có thể bấm link hoặc quét mã QR để tham gia nhóm (QA trong hình bên dưới).

Link tham gia nhóm Zalo NUÔI ONG DÚ BỀN VỮNG tại đây:

https://zalo.me/g/sfkfgk999

Trân trọng cảm ơn sự quan tâm của mọi người!

Lý do mọi người nên nuôi số lượng lớn để có đủ sản lượng mật ong dú làm kinh tế:

Ong dú có rất nhiều lợi ích, đó là lý do mình muốn “coaching” cho mọi người:

Nuôi ong dú để cạnh tranh nguồn thức ăn với sâu rầy có hại, để thụ phấn cho cây trồng, tăng năng suất tạo trái, tận dụng nguồn hoa thu mật. Tạo sinh kế và tăng thu nhập cho người nông dân, là giải pháp để “xóa đói, giảm nghèo”.

Nuôi ong dú để khỏi xịt thuốc BVTV với cây trồng, bảo vệ môi trường và bảo vệ sức khỏe. Đồng thời để tận dụng nguồn thức ăn thiên nhiên miễn phí trong nông lâm nghiệp vườn rừng. Là cơ sở để chứng nhận vùng trồng nông sản sạch. Bởi trong phạm vi vài trăm hecta quanh tổ nếu có phun thuốc độc hại thì ong sẽ chết nhé!

Nuôi ong dú để có mật sạch làm thực phẩm và dược liệu, để dùng, để bán hay biếu tặng. Để có sản phẩm mật ong sạch chuẩn VietGap, GlobalGap, OCOP hay Halal, để có cơ hội xuất khẩu thu tỷ đô về cho nước nhà.

Hiện giá giống còn cao khiến nhiều người muốn nuôi nhưng chưa thể tiếp cận số lượng lớn, vì vậy ai có khả năng nên nuôi nhân đàn số lượng lớn để giảm giá thành và tăng nguồn cung giống cho bà con nông dân cùng nuôi nhé!

Tặng mọi người 2 câu thơ tự chế, mình tin sẽ đến một ngày:

“Khi nuôi ong dú lan tràn

Làm nông sản sạch cả làng khỏi phun”.

Hãy chung tay phát triển nghề nuôi ong dú vì kinh tế nông nghiệp sạch và bền vững!

Giá tổ giống và giá mật ong dú hiện nay:

Hiện có nhiều nơi bán tổ và bán thùng nuôi ong dú, vì vậy giá bán tổ giống ong dú rất đa dạng tùy theo chất lượng tổ giống. Khi cần mua ong dú giống, có thể lên hệ các trang trại chuyên bán giống ong dú uy tín. Giá ong dú khoảng từ 1.500.000 – 2.000.000 VNĐ/tổ tùy loại và độ mạnh yếu). Nên chọn nơi có hỗ trợ cách làm thùng nuôi ong dú, cách sang tổ ong dú, kèm hướng dẫn chia đàn ong dú và cách nuôi ong dú lấy mật dễ dàng.

Hoặc liên hệ trang trại ong dú Tình Thân để được cung cấp giống số lượng lớn với giá rẻ. Giá tổ ong giống trong khoảng từ 350.000 – 600.000 VNĐ/tổ tùy số lượng và thời gian giao hàng. Được chuyển giao kỹ thuật, hợp tác nuôi tại trang trại để học kinh nghiệm và hỗ trợ đầu ra.

Mua ong dú giống ở đâu cũng nên chọn nơi cung cấp có hướng dẫn nuôi và cách nhân đàn. Nên chọn giống phù hợp khí hậu, kích thước thùng chuẩn, tổ ong khỏe, có ong chúa đang sinh sản. Đặc biệt tổ phải đủ mạnh, đông quân, nhiều trứng nhằm đảm bảo duy trì đàn để nuôi thành công. Ở phí Nam thì nên chọn giống Lisotrigona Furva, loại này cho mật đẹp, năng suất và có giá cao. Giá mua mật ong dú có thể từ 2 đến 6 triệu đồng tùy tuổi mật (loại trên 3 năm).

Đặc điểm của ong dú:

Ong dú là ong gì? Ong này rất phổ biến ở Việt Nam nhưng đến nay vẫn còn nhiều người chưa biết. Đây là một loài ong nhỏ không có ngòi đốt (Tên tiếng Anh là Stingless bee). Tên gọi ong rú hay ong dú là tùy theo từng địa phương hay vùng miền.

Loài này thuộc lớp côn trùng và họ Apidae, có tính xã hội (sống theo bầy đàn). Hình thái bên ngoài có ba phần: Đầu, ngực và bụng, có râu và hàm dưới, 2 đôi cánh và 3 đôi chân, chân sau có cấu trúc hình vảy để thu thập và vận chuyển phấn hoa và các vật liệu khác.

Ong dú có chích không? Chắc chắn không, vì đặc điểm của ong dú là không có ngòi đốt nên không thể đốt như các loại ong khác, không thể châm chích phá hoại hoa màu như ong mật, đồng thời có thể thụ phấn rất tốt cho các loại hoa và cây trồng.

Môi trường sống, phân loài và vòng đời ong dú:

Ong dú sống ở đâu? Ong dú thích sống trong gốc cây ngoài tự nhiên, hoặc trong cột nhà hay trụ điện rỗng. Chúng thích ấm áp và năng động khi trời nắng, ít hoạt động hơn khi lạnh hay nhiều mây, luôn về tổ trước khi mưa hoặc khi gần tối và chỉ ở trong tổ vào ban đêm. Dù ở đâu thì môi trường sống cũng cần có những tài nguyên sau:

1. Mật hoa cho nhu cầu năng lượng.

2. Phấn hoa cung cấp protein và các nhu cầu dinh dưỡng khác.

3. Nước làm mát tổ ong và cho quá trình trao đổi chất.

4. Nhựa và các vật liệu thực vật khác để làm tổ.

5. Các hạt sỏi và cát để xây tổ.

6. Cành cây và nguyên liệu thực vật để làm tổ.

Loài thiên địch của ong dú là kiến, nhện, thằn lằn và bọ (nếu gần tổ bị ẩm ướt).

Ong dú có mấy loại? Phân loại ong dú trên toàn thế giới thì có hơn 500 loài ong dú thuộc 40 giống, phân bổ chủ yếu ở châu Phi, châu Úc, Đông Nam Á và một số vùng của châu Mỹ, riêng ở Việt Nam thì có các dòng ong dú phổ biến là ong dú bụng vàng (còn gọi là ong dú furva), ong dú keo đen, ong dú bánh tầng con nhỏ và ong dú bánh tầng con lớn (đặc điểm ong dú bánh tầng là loại có màu đen và trong tổ có nhiều keo đen dạng lưới), đó cũng là cách phân biệt các loại ong dú ở Việt Nam.

Ong dú sống được bao lâu? Vòng đời ong dú như thế nào? Vòng đời của ong dú bắt đầu từ trứng có ấu trùng do ong chúa đẻ. Bình quân trứng (ong thợ) sẽ nở trong vòng 50 ngày. Riêng trứng chúa ong dú nở chậm hơn, trong vòng 60 đến 70 ngày.

Ong dú chúa sống được bao lâu? Trung bình ong chúa ong dú sống được từ 2 đến 3 năm, ong thợ sống được 60 ngày từ khi nở.

Cách sinh sản và quản lý tổ:

Ong chúa giao phối với một ong đực từ một đàn ong khác và lưu trữ tất cả tinh trùng để thụ tinh cho trứng trong suốt cuộc đời. Những trứng được thụ tinh khi đẻ ra sẽ phát triển thành ấu trùng ong thợ (lưỡng bội, 2n), còn những trứng không được thụ tinh khi đẻ ra sẽ phát triển thành ấu trùng ong đực (đơn bội, 1n).

Ong thợ là giống cái phát triển từ ấu trùng nở ra từ trứng đã thụ tinh của ong chúa. Ong thợ trưởng thành sẽ đảm nhiệm hầu hết các công việc của tổ như tìm kiếm thức ăn, xây tổ, làm mật, dọn dẹp tổ, phòng thủ và cho ấu trùng ăn,… Ngược lại, ong đực phát triển từ ấu trùng nở ra từ trứng không được thụ tinh của ong chúa. Ong đực chỉ có nhiệm vụ giao phối với một ong chúa tơ duy nhất của một đàn ong khác.

Ong chúa quản lý tổ bằng cách nào? Ong chúa thường tiết các pheromone khác nhau để giao tiếp và kiểm soát các hành vi của đàn ong. Trong đó có một loại pheromone ức chế khả năng sinh sản của tất cả các ong thợ trong tổ.

Thức ăn:

Thức ăn của ong dú gồm 5 thành phần: Phấn hoa, mật hoa, mật nách lá, nhựa cây và nước.

Ong dú có ăn đường không? Đặc tính ong dú là không ăn đường hay các loại thức ăn nhân tạo như ong mật. Đặc tính này giữa ong ruồi và ong dú khá giống nhau. Riêng đặc tính của ong dú khác với ong ruồi là dễ thuần hóa và không bao giờ bỏ tổ.

Ong dú thích hoa gì? Ong dú thích hầu hết các loại hoa có trong thiên nhiên và trong nông nghiệp vườn rừng. Thức ăn là phấn hoa, mật hoa và mật nách lá non của hầu hết các loại cây quanh tổ. Vì vậy khi nuôi chỉ cần có mảng xanh hay nhiều cây có hoa và phấn là tốt nhất. Ong dú kiếm ăn bao xa? Ong dú kiếm ăn chủ yếu trong phạm vi bán kính 300m tính từ tổ (khoảng 30 hecta), tuy nhiên nếu thiếu nguồn thức ăn thì chúng bay đi kiếm ăn tối đa trong bán kính 900m quanh khu vực tổ (khoảng 250 hecta).

Giá trị mật ong dú qua cảm nhận của người dùng:

Mật ong dú có tốt không? Tác dụng mật ong dú là tốt cho sức khỏe, có thể hỗ trợ điều trị nhiều bệnh như giảm ho, viêm họng, hen suyễn, viêm xoang, viêm amidan, nhiệt miệng, bệnh đại tràng, đau bao tử, bệnh chàm, vảy nến, giảm tóc bạc và cận thị,… Mật ong dú có tác dụng gì chỉ có ai đã dùng và trải nghiệm mới hiểu được. Giá trị mật ong dú là có nhiều thành phần về dinh dưỡng và dược liệu, có tính kháng khuẩn mạnh, giúp hồi phục và tăng sức đề kháng cho cơ thể.

Phấn hoa ong dú có tác dụng gì? Dùng để làm mỹ phẩm và thực phẩm, giúp đẹp da nhờ có nhiều hoạt chất chống oxi hóa. Phấn ong dú là hỗn hợp từ 5 thành phần bao gồm: Phấn và mật của nhiều loại hoa trong thiên nhiên, kết hợp với enzyme, mật ong và dịch tiết của ong. Phấn ong dú có chứa nhiều dưỡng chất, axit amin, vitamin, lipid và nhiều hoạt chất khác nhau, theo cảm nhận của người dùng thì phấn còn tốt hơn cả mật mọi người nhé!

Phấn ong dú có tác dụng gì? Nhiều tài liệu nghiên cứu khoa học đã chứng minh và công nhận phấn ong dú là dược liệu để bào chế thuốc dùng trong y tế. Có vai trò chống viêm, tăng cường miễn dịch và tiêu diệt vi khuẩn, nhờ có hàm lượng các chất chống oxy hóa cao giúp cải thiện việc trao đổi chất, tăng hấp thu chất dinh dưỡng và bảo vệ tế bào để chống các bệnh mãn tính.

Ngoài mật ong dú còn có một dược liệu quý mà ít người biết đến, đó là keo ong dú.

Keo ong dú có tác dụng gì? Đây là 1 trong 3 thành phần dược liệu quý bên trong tổ, là thành phần quý hiếm và tốt hơn cả mật và phấn nhé. Keo ong dú được tinh luyện từ nhưa cây có tác dụng diệt khuẩn cho môi trường bên trong tổ. Nhờ kháng viêm mạnh nên dùng keo này để trị sưng nứu răng và viêm xoang rất hiệu quả.

Sáp ong chữa bệnh viêm xoang có đúng không? Sáp ong dú chữa viêm xoang là thông tin không đúng nên mọi người đừng tin và hiểu nhầm nhé! Vì chính xác là keo ong dú chữa viêm xoang khi đốt trên than hồng để xông khói vào mũi. Có thể ngâm rượu keo ong dú và súc miệng với rượu này để trị viêm xoang rất hiệu quả. Rượu keo ong dú rất thơm, nhưng mọi người nên hạn chế uống rượu, kể cả rượu ong dú nhé!

Tóm lại, nuôi ong dú sẽ được gì?

Với người nuôi giải trí thì có trải nghiệm, có mật sạch để dùng hay biếu tặng. Với người nuôi kinh doanh thì có nguồn thu khá lớn từ bán tổ giống và bán mật. Với nông nghiệp thì ong này không có ngòi đốt nên không thể châm chích phá hoại hoa màu. Với lâm nghiệp thì ong có thể thụ phấn tốt cho cây rừng, ổn định môi trường sinh thái. Với ẩm thực hay y tế thì mật ong dú tốt cho sức khỏe, nhờ có tính dược liệu cao. Về kinh tế thì nuôi ong mang lại lợi nhuận lớn, vì không tốn chi phí cho ăn và công chăm.

Cách nuôi ong dú tại nhà có dễ không? Nếu nuôi ít vài tổ chơi chơi thì rất dễ, còn nuôi số lượng lớn thì cần có vốn. Mô hình nuôi ong lấy mật để làm thực phẩm và dược liệu đang là lựa chọn của nhiều người. Cách nuôi ong dú đơn giản để làm giàu ở nông thôn chỉ cần mua tổ giống về đặt trong VÙNG NUÔI AN TOÀN. Vì diện tích hay các loại cây MÌNH CÓ không quan trọng bằng VÙNG NUÔI. Nuôi nhiều thì khu vực quanh tổ trong khoảng 100 ha có phủ xanh không thuốc BVTV là được.

Đầu ra của mật ong dú có dễ không?

Vì sao mật ong dú chưa phổ biến trên thị trường? Ở Việt Nam đa phần nuôi vì đam mê, lấy mật dùng và bán tổ giống kiếm tiền. Đến nay chưa có ai nuôi số lượng lớn vài ngàn tổ để khai thác mật làm kinh tế. Đó là lý do cả 3 thành phần mật – phấn và keo đều là dược liệu có giá trị nhưng chưa phổ biến trên thị trường hiện nay. Mật có thời điểm được bán với giá 3 triệu đồng/lít mà vẫn “cháy hàng”.

Về đầu ra khi nuôi số lượng lớn:

Hiện nhu cầu rất cao nhưng nguồn cung đang khan hiếm. Rất nhiều người chưa biết cách sử dụng mật ong dú hoặc chưa có để dùng thử hay trải nghiệm. Những trang trại chỉ nuôi bán tổ giống chứ chưa tập trung khai thác mật để thâm nhập thị trường. Họ đang giữ giá chăng? Không phải, hầu hết người nông dân thì e ngại “Nghĩ lớn và làm lớn”. Họ ngại làm thương hiệu, đăng ký VietGap, GlobalGap, OCOP hay Halal,…

Trong kinh tế học, khi CUNG khan hiếm và không phổ biến sẽ dần triệt tiêu CẦU. Giống như chúng ta không có nhu cầu mua trứng cá tầm Beluga hay thịt bò Kobe vậy. Do đó nếu là SẢN PHẨM TỐT thì không sợ khó bán dù giá có cao. Với những loại quý hiếm thì nên có sản phẩm trước khi nghĩ đến việc bán mọi người nhé!

Với người mới thì nên hiểu rõ về ong dú trước khi bắt đầu:

Ưu điểm của ong dú là gì? Ong dú không châm chích phá hoại hoa màu, chỉ ăn phấn hoa, mật hoa và mật nách lá non, mật ong dú là mật ong đa hoa có nhiều ưu điểm về dinh dưỡng và dược liệu vì có nhiều dưỡng chất, axit amin và vitamin nên tác dụng của mật ong dú có tính kháng khuẩn mạnh hơn các loại mật ong thông thường. Người ta ví rằng: “Nuôi loài chỉ ăn không khí thì cần gì phải nghĩ!”.

Nhiều người mới vào nghề chỉ nghe người khác hoặc người bán nói hay. Đến lúc mua về nuôi chơi, nuôi thử thì mới thấy khó khăn, vất vả và thất bại. Những gì đang có trên Google, Facebook, Youtube, Tiktok,… đa phần đều hoa mỹ, đẹp đẽ và dễ dàng. Người mới thì thường chỉ thấy “phần ngọn” nên đam mê tìm hiểu và làm theo. Ít người thấy và hiểu được “phần gốc rễ” nên thích thử nghiệm để rồi 99% thất bại.

Vì sao?

Vì không dễ có ngay kinh nghiệm, không ai show cả chặng đường dài đánh đổi cho bạn xem cả! Đừng nghe quảng cáo, vì “NUÔI CHƠI khác xa NUÔI LÀM KINH TẾ” mọi người nhé! Khi nuôi chơi một vài tổ thì sao cũng được, còn nuôi làm kinh tế thì yêu cầu HIỆU QUẢ. Muốn hiệu quả thì phải có kinh nghiệm, muốn nuôi nhiều phải biết cách làm nhanh, phải sạch, ổn định, bền vững.

Tóm lại: Đừng áp dụng quy trình nuôi thử nghiệm một vài tổ vào việc nuôi số lượng lớn để làm kinh tế mọi người nhé!

Cần nói thêm một chút về công dụng của mật ong dú:

Trong thành phần mật ong dú (Stingless bee honey) chủ yếu chứa đường tự nhiên (glucose, fructose, trehalulose). Còn có các dưỡng chất quý như enzyme, axit hữu cơ (axit gluconic, lactic, formic), vitamin (B, C, E). Có nhiều khoáng chất (kali, canxi, sắt, magie), axit amin và chất chống oxy hóa (flavonoid, polyphenol). Nhờ vậy mật ong dú tạo nên vị ngọt thanh và tốt cho sức khỏe cao hơn mật ong thường.

Công dụng của mật ong dú là tăng cường miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa (viêm loét, táo bón), cải thiện hô hấp (ho, viêm họng, viêm xoang). Ngoài ra, lợi ích của mật ong dú là kháng viêm, giải độc, kháng khuẩn, làm đẹp da, dưỡng ẩm, làm lành vết thương, có thể hỗ trợ điều trị tiểu đường, giảm cân nhờ các hợp chất đặc biệt trong thành phần mật ong dú như trehalulose, không làm tăng đường huyết đột ngột, đây là giá trị của mật ong dú bởi nguồn dinh dưỡng quý giá chứa nhiều enzyme, axit amin, vitamin và khoáng chất.

Vậy muốn có mật ong dú để làm kinh tế thì phải thế nào?

Hiện tổ giống trên thị trường còn khan hiếm và giá bán tổ giống khá cao. Vì các trại phải mất khá nhiều thời gian và công sức khi nhân đàn bán tổ giống. Giờ người bán đa phần mua tổ giống từ rừng, trong ống tre hoặc gốc cây, rất nhiều loại giống. Sau khi “mua mão” giá rẻ về khui kiểu “túi mù, hên xui”, họ sang qua thùng mới, dưỡng một thời gian rồi bán giống.

Đó là lý do người mới hay bị “lùa” và thất bại vì gặp giống không năng suất, khó cấp tạo và không dễ nhân đàn.

Đó cũng là nguyên nhân khiến những người mới thường gặp một số khó khăn như: (1) Không mua được đúng giống với số lượng nhiều. (2) Phần lớn người bán chỉ chia sẻ kỹ thuật nuôi và chia đàn căn bản kiểu “tìm trứng chúa” hoặc chờ cấp tạo trứng chúa kiểu “hên xui” – May mắn thì 1 tổ có thể nhân thành 2 tổ/năm, còn không may thì sẽ bị hao hụt đàn.

Đó là lý do những người nuôi ít và nuôi thử nghiệm không thể nhân mỗi tổ thành nhiều tổ/năm. Đó là lý do họ bỏ cuộc vì mất nhiều thời gian, công sức và tiền bạc khi nghiên cứu. Đó cũng là lý do tổ giống còn khan hiếm và mật chưa phổ biến nhiều trên thị trường, nhiều lý do để ngẫm lắm! Vì vậy, nuôi làm kinh tế phải chuẩn bị vốn và thực hiện tuần tự 3 bước sau. Đừng mua một vài tổ giống về nuôi chơi, nuôi thử nghiệm hay để trải nghiệm gì cả nhé!

Mọi người có nhớ?

Trước đây làm nông nghiệp VAC là một trong những hình thức “nằm ngủ tiền vẫn đẻ”. Bên cạnh những việc như đầu tư đất, cho vay, chơi chứng khoán, tiền điện tử, gởi tiết kiệm,… Nhưng thời thế đổi thay, những con ăn cỏ giờ chuyển qua ăn cám, cây trồng ngày xưa “ăn đất” giờ thì “ăn phân thuốc”. Làm ít thì thu không đủ bù chi, làm nhiều có khi vật nuôi cây trồng còn ăn luôn… “sổ đỏ”. Còn buôn đất thì… đã qua thời “Làm cả đời không bằng tiền lời lô đất” rồi mọi người nhé! Mấy thứ khác thì có thể rủi ro hay lên xuống khó lường.

Vậy làm nông nghiệp nên làm gì?

Nên làm nông bền vững và nông nghiệp tuần hoàn!

“Nông nghiệp tuần hoàn đơn giản là cách nuôi trồng hỗ trợ tương tác ĐA CHIỀU thành NHIỀU VÒNG TRÒN khép kín, cần ưu tiên tận dụng những gì sẵn có, miễn phí hoặc cộng sinh với chi phí thấp nhất”.

Tóm lại, làm nông bền vững thì đừng theo “xu hướng” mà phải “thực dụng”. Nghĩa là phải chọn cây dễ sống, chi phí thấp, nhiều hoa trái, mau thu hoạch. Rồi nuôi con ăn cỏ cây hoa lá tự trồng, nên có hồ nuôi cá ăn “thực vật” sẵn có. Hồ là nơi chứa nước tưới cho cây chứ đừng bơm từ giếng trực tiếp. Dùng phân vật nuôi ủ với phân cá và phụ phẩm cây trồng hoai mục để bón tưới cho cây. Khi cây được “ăn organic” và “uống sạch” như thế thì sẽ luôn tươi tốt, hoa trái quanh năm.

Trong nông nghiệp tuần hoàn, chi phí càng ít thì càng dễ đầu tư sản xuất, dễ cạnh tranh và tối ưu lợi nhuận, lúc đó lo đầu ra sẽ dễ dàng hơn. Một lưu ý nữa là đừng đầu tư dàn trải mà nên “tận thu” kết hợp, ví dụ trồng cây dâu tằm ăn trái có thể bán cây giống, bán trái tươi, bán mứt, rượu, bonsai,… rồi làm điểm check in, camping, rồi làm cafe, ẩm thực và bán các dịch vụ đi kèm trong vườn dâu ấy.

3 bước cần chuẩn bị để nuôi ong dú làm kinh tế:

— Bước 1: Tìm hiểu đa chiều trên Google, Facebook, Youtube, Tiktok,…

— Bước 2: Tham quan một vài trang trại đang nuôi số lượng nhiều.

— Bước 3: Chọn trang trại uy tín để hợp tác nuôi vài trăm tổ và học kinh nghiệm. Sau thời gian có kinh nghiệm nuôi, có kỹ thuật nhân đàn và có số lượng tổ giống ban đầu đủ lớn. Có thể mở trang trại hoặc thuê chỗ đặt tổ ven rừng hoặc trong vùng trồng nông sản sạch.

Anh chị em quan tâm nuôi làm kinh tế thì nên có nhiều tổ giống và kinh nghiệm nuôi thực tế tại trang trại, chứ đừng nghe đôi câu rồi mua tổ giống về thử nhé! Sau khi có nhiều tổ giống, có thể bán một phần tổ giống để thu hồi vốn hoặc để tái đầu tư nếu mở trang trại. Sau 6 tháng còn có thêm nguồn thu ổn định từ khai thác mật để mua thùng gỗ nhân đàn. Đó mới là cách làm kinh tế hiệu quả, an toàn và nhanh nhất mọi người nhé!

Mô hình nuôi khai thác mật ong dú làm kinh tế cho mọi người:

Trước hết cần có số lượng tổ giống lớn, tức phải mua gom tổ giống về nhân đàn. Cần có người tiên phong đủ vốn và khả năng để triển khai đúng lộ trình 3 bước như sau:

Bước 1: Đặt mua tổ giống số lượng lớn, học kỹ thuật nhân đàn mỗi tổ thành 12 tổ/năm.

Bước 2: Ưu tiên nhân đàn 20% số lượng tổ, số còn lại để bổ sung và khai thác mật.

Bước 3: Khi đã có nhiều tổ giống, triển khai khoảng 50% số lượng tổ cho bà con nông dân.

Anh chị em có thể tham quan trang trại để được chia sẻ thêm cách làm chi tiết. Đây là mô hình phù hợp gia tăng tài sản vốn cho người làm trong hoặc ngoài ngành nông nghiệp. Tạo hướng đi mới để tăng thu nhập, làm nông sản sạch và giảm thuốc trừ sâu cho cộng đồng.

Trang trại có bán ong dú giống số lượng lớn để nuôi làm kinh tế, Quý Khách có thể đặt nhân đàn từ 1.000 tổ trở lên (có thể gởi nuôi tại trang trại nếu chưa có chỗ), vui lòng tham khảo:

Với số lượng tối thiểu 1.000 tổ, nên hạch toán chi phí nhân đàn và khai thác mật như sau:

Trường hợp:

[1] Nếu ĐÃ CÓ TRANG TRẠI VÀ VÙNG NUÔI: Chỉ cần đặt mua tổ giống (Trang trại sẽ hỗ trợ kỹ thuật, SXKD và đầu ra).

[2] Nếu KHÔNG CÓ VÙNG NUÔI AN TOÀN: Có thể hợp tác nuôi tại trang trại.

Nuôi số lượng lớn thì thời gian hoàn vốn trong 1 đến 2 năm (có thể rút ngắn thời gian hoàn vốn bằng cách bán mật và bán số tổ giống sau khi nhân thêm đàn), lợi nhuận bình quân trên 200%/năm, càng về sau lãi càng lớn hơn.

Cách làm: Lấy 20% số tổ đang có để nhân đàn, 80% số tổ còn lại để khai thác mật (chia tỷ lệ khai thác mật theo loại 1 năm, 2 năm và 3 năm/lần. Riêng mật ong dú loại 3 năm đang có giá 6 triệu đồng/lít, đây là một sản phẩm “dược liệu” cực kỳ tốt và quý hiếm, có thể sử dụng làm “Quốc bảo” để xuất khẩu thu kim ngạch tỷ đô cho Việt Nam sau này).

Anh chị em đang có “địa lợi” đừng bỏ qua nhé! Chỉ cần có mảng xanh không có thuốc BVTV là nuôi được, chẳng hạn gần rừng tự nhiên hay rừng trồng, rừng cao su, keo tràm, vườn dừa, đồng sen,… thậm chí gần công viên hay mảng xanh trong phố cũng được. Vì đây là loài ong nhỏ, ăn ít, không có ngòi đốt nên an toàn với con người, vật nuôi và môi trường.

Mọi người có biết:

Tại sao đến nay mật ong dú chưa phổ biến trên thị trường trong nước và chưa có nhiều để xuất khẩu?

Vì đa phần chỉ nuôi đam mê giải trí để lấy mật dùng và bán tổ giống kiếm tiền, ở Việt Nam chưa có ai nuôi số lượng lớn vài ngàn tổ để khai thác mật làm kinh tế, đó là lý do cả 3 thành phần mật, phấn và keo đều là dược liệu có giá trị nhưng chưa phổ biến trên thị trường hiện nay.

Hiện tổ giống đang còn phân tán và nhỏ lẻ ở nhiều nơi, nhiều người đang tìm mua số lượng lớn tổ giống và mật nhưng không ai có đủ hàng giao ngay, anh chị em đang có tổ giống hoặc tiền mua tổ giống, có thể kết hợp với trang trại để nhân đàn tập trung số lượng lớn rồi khai thác mật, nhiều tổ giống sẽ dễ làm thương hiệu và đầu ra, hướng đến mục tiêu triệu tổ để làm nông sản sạch và xuất khẩu.

MẬT ONG DÚ LÀ SẢN PHẨM RẤT TIỀM NĂNG CHO NGÀNH NÔNG NGHIỆP SẠCH:

Mô hình nuôi ong dú để tận dụng nguồn phấn hoa, mật hoa và mật nách lá trong nông lâm nghiệp vườn rừng, sản phẩm đầu ra là 3 thành phần dược liệu quý bao gồm mật, keo và phấn hoa ong dú, mỗi tổ sẽ nhân đàn thành 12 tổ/năm, dự án sẽ cung cấp tổ giống cho người dân tận dụng nguồn hoa để khai thác mật làm kinh tế, hướng đến giá trị nhiều tỷ USD cho ngành nông nghiệp, cũng là cách tăng vùng trồng và tạo niềm tin tiêu thụ nông sản sạch cho cả nước sau này.

Nguồn vốn thực hiện: Từ 1 tỷ đồng (Để mua tổ giống về nhân đàn).

Lãi suất: Không quá 50%/năm (Vì lợi nhuận nhân đàn và khai thác mật khoảng trên 200%/năm).

Thời gian sử dụng vốn trong 02 năm.

Rất mong mọi người có vốn nhàn rỗi hay vốn vay ngân hàng nên quan tâm.

Nếu có dịp ghé trang trại Ong Dú Tình Thân, nơi bán tổ giống ong dú TPHCM số lượng lớn. Mọi người sẽ được xem cách nuôi và chăm sóc chi tiết, cách chọn giống phù hợp với khí hậu. Hoặc kiểu thùng nuôi đơn giản, cách có tổ ong khỏe, có ong chúa tốt, đông quân, hiệu quả.

Anh chị em có nhu cầu hợp tác vui lòng xem thông tin về trang trại:

Trang trại Ong Dú Tình Thân có diện tích 3ha trong vùng nuôi an toàn 300ha ở Bình Chánh, TP.HCM. Anh chị em có nhu cầu tham quan để hợp tác, vui lòng liên hệ trước qua Zalo 0908.125252 để trang trại sắp xếp công việc và gởi vị trí, rất hân hạnh đón tiếp mọi người.

Nông nghiệp sạch rất cần người nghĩ lớn, hãy cùng trang trại thực hiện GIẢI PHÁP để giúp nhà nông và người tiêu dùng được THỤ HƯỞNG mọi người nhé!

Nguyễn Thanh Bình. Zalo 0908.125252

https://ongdutinhthan.blogspot.com/2021/01/nuoiongdu.html

Xem thêm: Nhân đàn ong dú

Link website: https://ongdutinhthan.com/nhan-dan-ong-du/